Archive for the ‘Imkeren’ Category
In het eerste jaar dat ik aan het imkeren geslagen was ben ik lid geworden van de bijenclub. Sint Ambrosius in Boxtel. En vandaag was er open dag. Altijd leuk om weer eens lekker te ouwe neelen met de leden, na de vakantie heb je elkaar altijd wel weer wat te vertellen. En anders is het luisteren naar imkerslatijn ook altijd een goed vermaak. En dit keer was er iemand die heel erg graag een cursus wilde doen om zelf bijen te gaan houden. En jah, dan kun je natuurlijk niet anders dan ze er helemaal warm voor maken met verhalen over hoe prachtig het is, leuke anecdotes en nog meer imkerslatijn 
De jeugd was ook goed vertegenwoordigd overigens. En op een enkele bui na waren de weergoden ons ook gunstig gestemd en mocht ik mijn eerste schreden zetten op het vlechten van een korf. Heel erg leuk om te doen. Maar wel kramp in je handen na verloop van tijd. Ach, alles went…. zullen we maar denken dan
Ze komen over het algemeen in meerdere maten. Zo zijn ze er te krijgen in varianten die maar 50 gram bevatten maar ze zijn er ook in grotere hoeveelheden. Potjes…. De grootste is 450 gram, maar dan gaat het allemaal wel heel erg snel. De dames hebben er immers letterlijk het leven voor gelaten. In Vught is in ieder geval door twee imkers in totaal 66 kilo honing gewonnen door te slingeren. En hoe dat er ondertussen uitziet… Nou jah, kijk zelf maar!
Potjes honing. Wie nog potjes over heeft, laat het me weten!
Op de een of andere manier ben ik, geloof ik, besmet geraakt met een of ander raar virus waardoor je allemaal dingen gaan uitproberen waar je eerder nog nooit over hebt nagedacht. Het houden van bijen bijvoorbeeld. Heb er nooit bij stilgestaan dat ik dat ooit zou gaan doen. Met de zeis het gras afdoen?? Excuseer!? Wat zegt u?? En wat nu weer dan?? Jah, als je 16 kilo honing geslingerd hebt, het staat rijpen en je potjes aan het verzamelen bent, dan zit je eigenlijk meer op je krent dan wat anders…. En om dan toch bezig te blijven…. Zelf wijn maken. Ach, waarom ook niet??
En aldus geschiedde; een zgn carboy werd aangeschaft en daarbij nog een aantal andere zaken die ervoor nodig zijn. En dan nog eens bij de Medemeester langs (Tinus Kolster, die maakt heerlijke wijn!!) en eens proberen iets te maken wat ‘n beetje lekker is. Oooooh, heb er zo’n zin in Alleen het wachten zal me wel moeilijk vergaan vrees ik. Maar hee, als je met bijen kunt werken zonder helemaal doodgestoken te worden kun je ook wijn maken volgens mij. Het is moeilijker dan je denkt en je moet heel secuur werken. Maar daar krijg je dan ook wel iets voor terug natuurlijk. En ondertussen het waterslot in de gaten houden. Dat schijnt belangrijk te zijn….
Terwijl heel het land ondertussen steen en been klaagt over het weer kom ik weer aan met de mededeling dat de winter er weer aan komt. Ben ik ‘n beetje gek geworden of lijkt het maar zo?? Nou, niet echt hoor. De winter komt er ook echt aan en het begin is nu ook zo’n beetje ingezet. Gisteren was immers de langste dag en dat betekend dat vanaf vandaag de bijenvolken hun broednest almaar kleiner gaan maken, om tegen 21 december (de kortste dag van het jaar) weer een stijgende lijn te laten zien in het aantal eitjes en larven in de bijenkast.
Is het gezwerm van bijenvolken daarmee afgelopen?? Bij lange na niet. De linde bloeit en bijen zwermen niet alleen maar om zichzelf te splitsen maar ook omdat ze ruimte gebrek hebben. Als het weer ‘n beetje meezit, dan kan de linde in heel veel gevallen heel erg veel honing opleveren. Laten we het hopen!! Zou toch wel erg leuk zijn. 
na de linde dracht, slingeren en varroabestrijding doen. En dan is het echt afgelopen met de fun en gaan de winterbijen geboren worden….. En dan is er alweer een jaar voorbij…. Let op, de winter komt eraan!!
Een zien wat jullie allemaal zien gebeuren in die 10 minuten
Ja maar, het is toch vrijdag de 28ste vandaag??? Klopt, no worries. Vandaag is het de 13e dag na het maken van een kunstzwerm en moet er dus in de bijen gewerkt worden. Doppen breken om precies te zijn. Of beter, een aantal koninginnen laten inlopen in het volk (als ze er klaar voor zijn tenminste) en de rest weghalen. Om te voorkomen dat je een nazwerm krijgt, waarbij de jonge koningin met het halve volk er weer vandoor gaat. Niet echt handig, scheelt een hele hoop honing als ze gaan zwermen.
Ik heb het doppen breken gisteren al gedaan. Ik hoorde namelijk een tuuter in het volk zitten. Dat klinkt wel zo geinig. Op het filmpje is het redelijk goed te horen. Het zgn tuuten doen ze om ervoor te zorgen dat andere koninginnen die eventueel klaar zijn om uit te lopen in hun dopje te laten zitten. Meerdere koninginnen in een volk wordt meestal ruzie. Dat ik dat nu heb uitgelokt door er nog 4 andere koninginnen in los te laten is nog niet zo erg, de sterkste zal het overleven, en dat was nou net de bedoeling.
Maar waar komt nou dat vrijdag de 13e vandaan?? De meeste hobby imkers doen hun bijenwerk op zaterdag. Dus ook het maken van een kunstzwerm. En het duurt vervolgens nog 13 dagen voordat de nieuwe koningin uitloopt. Zo, mysterie opgelost
Trailer Nog niet uit, maar wel eentje om in de gaten te houden…. Soms doet een filmpje meer dan een stapel rapporten.
Gisteren was het weer eens weer om in de bijenkasten te kijken en daarbij was mij al eerder opgevallen dat een van de kasten het niet goed deed. Dus daar heb ik gisteren de zgn Liebig-dispenser opgezet met 50 ml mierenzuur (85%). Vanochtend even gaan kijken en onderweg naar de tuin fietste er iemand met een bijenkastje op de fiets voorbij. Hee, NOG een imker in Vught, eentje die ik nog niet ken. Klemgereden en wat bleek, ze zat heel dicht bij m’n eigen bijen met HAAR bijen. Nog even wezen kijken wat voor moois aan stand ze had gemaakt en terwijl we daar wat stonden te kletsen keek ik omhoog. En jawel hoor… Het zwerm seizoen is weer begonnen. Een moederdagzwerm
Geschept in een kast! Weer een volk rijker
Gisteren was het weer eens prachtig weer, en de hoogste tijd om de bijenkast op het fruit weer eens aan een inspectie te onderwerpen. Als voorzorg had ik een honingkamer met raampjes meegenomen. Bij de eerste inspectie van de bovenste broedkamer kwam ik er al gaandeweg achter dat ze compleet volgedragen was met honing. Redelijk ongelooflijk hoeveel honing erin zat. 10 Broedkamer raampjes, compleet uitgebouwd en vol gedragen. Nog niet verzegeld gelukkig dus met de nieuwe honingkamer erop kunnen ze die niet verzegelde nectar mooi naar boven dragen. Drie tot vier kilo per dag kunnen de bijen zo naar binnen dragen. Ongelooflijk maar waar. Zulke kleine beestjes… En dan zo veel honing…. Ik ben ze NU al eeuwig dankbaar voor hun noeste arbeid
Voor het geoefende oog is bovenstaand plaatje niet zo’n geruststellend beeld. De bij, waarschijnlijk een jonkie, ziet er nogal verfromfraait uit. Alle haren zijn eraf en de vleugeltjes liggen in de kreukels. Deze bij kan absoluut niet vliegen en zal dan ook snel het loodje leggen. Hoe het komt dat deze bij zo weinig kansen in het leven heeft is te verklaren door een heel klein beestje wat de Varroamijt heet. In de jaren 80 meegekomen met bijenvolken uit het oosten van de wereld (alwaar Apis Melifera Cerana leeft) en zich ondertussen zo ongeveer overal ter wereld verspreid en mede veroorzaker van de zgn verdwijnziekte. Wat is er nou eigenlijk met die bij aan de hand? Een aantal virussen hebben de kans gezien de bij te verminken. Wat in ieder geval duidelijk zichtbaar is, is het zgn. Deformed Wing Virus. Daarnaast ook nog het ‘zwartzucht’ virus (de bij is al z’n haren kwijt). Wat te doen met deze bijen?? Hier kan ik erg weinig mee helaas. Het enige wat ik kan doen is de varroa bestrijden en een broedstop forceren door de bijen al hun broed af te nemen en daarbij kunstraat te geven wat ze eerst moeten uitbouwen voordat er nieuwe eitjes gelegd kunnen gaan worden. Die broedstop is een goeie manier om een flinke hoeveelheid van de Varroamijten de nek om te draaien. Hoe dat zo komt wordt hier uitgelegd. (Niet helemaal, maar het komt er dus op neer dat de Varroamijt de jonge bij aanprikt en bloed opzuigt, waardoor de weerstand van de bij een stuk lager is). De virussen zullen waarschijnlijk altijd al in de bijenvolken hebben gezeten maar kunnen nu zichzelf laten zien doordat de weerstand van de bijen een stuk lager is…. Vergelijk het met een wond die je hebt die open blijft. Daar komen op een gegeven moment ook problemen van…. Wat nu te doen?? Vanavond maar eens de bodemplank erin leggen en kijken hoe hoog de varroadruk is. Als het meevalt doe ik niks, als het tegenvalt gaat het volk op kunstraat verder en vernietig ik het materiaal waar dit volk nu op zit… Moet lukken!
Nou, het zal niemand ontgaan zijn de laatste paar dagen. De temperatuur stijgt, de zon is meer te zien en ook het groen begint weer z’n intrede te doen in de leefomgeving. Vooralsnog het groen van alle krokussen en tulpen (die zijn er nog niet maar komen eraan) en de groenblijvende planten. Maar wat misschien nog niet meteen opvalt is de krulwilg die met z’n katjes aan de gang aan het gaan is en natuurlijk de toverhazelaar. Vooral die laatste is wel heel bijzonder, het zijn haast geen bloemetjes maar meer vergissingen. En toch, een van de eerste bloeiers, samen met de Helleborus en de voorjaars bollen. En wat dat mooie weer natuurlijk ook tot gevolg heeft gehad is, de bijen mochten naar buiten om te poepen! En dat hebben ze gedaan hoor. Massaal. En invliegen, na zo’n lange zit in de kast is het toch wel erg fijn om er even uit te kunnen. Om nog maar te zwijgen van al die dode zustertjes die op de bodemplank liggen. Een halve emmer vol had ik verzameld. Heb ze maar allemaal te rusten gelegd in de composthoop…. Daar doen ze hun laatste best om de omgeving naar de zin te maken.
Toverhazelaar
Wat het imkeren betreft, ik ben er vandaag dus weer mee begonnen, ondanks mijn allergie. Niet gestoken, en trouwens, het zou ook niet mogen uitmaken, ik doe tenslotte die desensibilisatie kuur. Dus ze mogen me gerust steken. Zoals gezegd, dat hebben ze dus niet gedaan. Wel tegen me aangevlogen met een behoorlijke snelheid. Wat ook niet zo heel raar is als er opeens zo’n man in een wit pak aankomt en die trekt de fundering onder je huis uit. En dan ook nog eens de beneden verdieping. Nu staat dus weer alles op 1 broedkamer. Jottem! Kan ik de raampjes verder in orde maken en dan kijken of ik een van de twee kasten naar het fruit kan brengen. Dan is de kans groot dat er eind mei al te slingeren is. Woehoe!!
Gisteren ben ik naar de tuin gegaan om te kijken of er niet toevallig een bijenkast was omgewaaid, na die waanzinnige storm van zondag. Vast het nieuws wel gezien dat deze zelfde storm, die gelukkig niets stuk gemaakt heeft in de tuin, in Frankrijk mensenlevens heeft geëist. En ook bij een mede imker, die z’n bijen in Zuid Limburg heeft staan heeft het levens geëist in de vorm van bijen. Hoeveel kasten hij is kwijtgeraakt door het omwaaien ervan is nog niet helemaal duidelijk…. Ik daarentegen heb helemaal geen schade gehad van de storm. Gelukkig maar. En wat nog mooier is, ik zagze vliegen gisteren!
De bijen uit een van de twee kasten. De overleden zusters werden ter ziele gedragen. Want je mag er vanuit gaan dat je twee handen vol met dode bijen uit een kast haalt bij de eerste inspectie ervan. Dat zijn de winter-bijen van afgelopen jaar.
De andere kast vloog niet…. Maar…. Daar heb ik een doorzichtige dekplank op liggen. Dus toen ik het piepschuim optilde kon ik zien dat het volk over wel 7 ramen verdeeld zat, helemaal bovenin de kast. Geweldig!! De winter doorgekomen dus! Joepie!! Twee productievolken om honing mee te oogsten dit jaar. Ik kan m’n geluk niet op!! Dus mensen, veel plantjes zetten die bloeien en goed zijn voor onze insecten…. Dat komt alles en iedereen ten goede in dit prachtige JAAR VAN DE DIVERSITEIT!!
Het is eind februari, nog lang geen lente of tijd om in de bijen te gaan werken. Maar wat je dan natuurlijk wel kunt doen is een cursus bijengezondheid. Niet zozeer om de gezondheid van de bijen te verbeteren maar om te leren hoe je er het best voor kunt zorgen dat ze niet ziek worden, en als ze ziek zijn, wat je DAN moet doen. Waar het voornamelijk op neerkomt is het hygienisch werken in de bijen. Dat dat haast logisch lijkt…. Jah, dat is ook zo. Maar er zijn heel wat imkers in den lande die dode volken nog een heel lange tijd op de stand laten staan, niet afgesloten of leeg geruimd. “Dank je de koekoek”, zou m’n vader zeggen als zou blijken dat de rest van de stand opeens last heeft van het een of ander.
Een van de meest besmettelijke ziekten die je in een regio kunt hebben is AVB (Amerikaans VuilBroed). De larven sterven terwijl ze ingekapseld zijn en beginnen te ontbinden. Een grondlucht komt uit de kast en de celdeksels zijn ingevallen in plaats van dat ze een beetje bol staan. Een handige proef is om er met een lucifer in te prikken; als je draden trekt met de inhoud van de cel is het goed mis. Op bijen@wur kun je lezen wat je vervolgens moet doen. Er is namelijk een meldingsplicht. Door vervliegende darren kunnen andere volken in de regio ook besmet worden. Want waar je rekening mee moet houden is dat je die kast + inhoud in de fik kunt gaan steken om ervoor te zorgen dat de bacerie die het AVB veroorzaakt geen andere weg kan vinden naar andere kasten. Jammer, maar helaas….. Laten we hopen dat het dit jaar een AVB-vrij jaar zal zijn….. Mede door deze cursus.
“Houden bijen een winterslaap?” Die vraag kreeg ik laatst van een collega te horen. Het antwoord is ‘nee’. Een winterslaap kun je het niet noemen. Eerder een winter-zit. Bijen zijn insecten en hebben alleen de mogelijkheid zichzelf warm te houden door te bewegen. En dat is dan ook wat ze doen in de winter. Weliswaar op een laag pitje en niet zo energiek als in de zomer maar ze bewegen wel degelijk. In de winter kun je dan ook een heel licht gezoem horen als je je oor tegen een bijenkast aanhoudt.
Bijen zitten in de winter, en als het te koud is buiten, in de zgn wintertros. Da’s een balvormige kluit bijen, met aan de buitenkant de oudste bijen van het volk, en in het midden de koningin. Dat is tenslotte de meest belangrijke van alle bijen in een volk. Die zorgt voor nieuwe nakomelingen als de tijd er rijp voor is. Hoe nu te controleren of een bijenvolk niet door de kou of door ziekte is komen te overlijden? Heel simpel, de bodemplank bied uitkomst: Deze schuif kun je er in de winter gewoon onderuit laten en is eigenlijk alleen bedoeld om de kast verder af te sluiten in het geval van een varroabehandeling.
Doordat de bijen bewegen en van de opgeslagen suiker snoepen breken er stukjes raat af. En die vallen naar beneden, op de bodemplank. Aan de stukjes wasmul op de bodemplank kun je dus zien waar een volk zich bevindt. Wel zo handig!!
Een van de problemen van de imkerij is dat het een ‘ieder voor zich’ hobby is en hoewel dat natuurlijk ook grotendeels zo zou moeten blijven zijn er altijd verbeteringen mogelijk aan de organisatie van mensen die zich met hetzelfde bezighouden. Zelfs mensen met eenzelfde type auto organiseren zich nog beter dan imkers heden ten dage en bedingen kortingen bij leveranciers dus waarom imkers niet? Het is allemaal al duur genoeg tenslotte.
Een goed voorbeeld van wat er kan gebeuren als mensen zich verenigen is de actie voor de gezamelijke inkoop van Phacelia zaad. Door groot in te kopen kun je voor een habbekrats een behoorlijk hoeveelheid van de omgeving inzaaien met Phacelia en de bijen (en andere insecten) daarvan laten genieten. “Maar daar hebben we de NBV toch voor??” hoor ik mensen denken. Uiteraard, het maandelijkse magazine en de webwinkel zijn maar twee voorbeelden waar de NBV (Nederlandse Bijenhouders Vereniging) zich mee bezighoudt. Maar het werkelijk organiseren van mensen en voordeel voor die mensen heeft de NBV niet echt heel erg uitgedragen de laatste tijd. Hoe een ieder ook staat tegenover het gebruik van systemische insecticiden, het tekenen van de petitie hiertegen is door de NBV niet gedaan en dat heeft veel mensen verbaasd. En net als dat in de supermarkt 4 verschillende soorten pindakaas staan, waarom niet wat meer verschillende smaken cooperaties en/of verenigingen?
Vanuit het Imkerplatform is er een denktank geopend om te onderzoeken in hoeverre een nieuw op te richten cooperatie zou kunnen bijdragen aan het professioneler maken van de imkerij. Een beetje in de trant van het Duitse model waar de imkerij stevig verankerd zit in de middenstand door gebruik te maken van gelijksoortige labels, winkeltjes en stalletjes en een eenduidig verhaal naar de media toe wat betreft ziektes, aandoeningen, stand van zaken en biodiversiteit. Mee discusieren kan hier! Ga eens kijken en laat eens horen wat voor gedachtes hierover loskomen.