Onze tuin

Next to gardening I hope to move the keeping of bees into a venerable hobby which will give me a lot of pleasure. The whole idea started when I was designing the layout of the garden (in my head). Keeping a spot free to put a beehive would be fun, I reasoned. Did a quick search on google and soon I had found a course I could do. Four lessons theory and the rest of the season the practical practice with the hood and gloves on. Hopefully the CCD desease hasn’t caused too much havoc in the collonies this winter….

Some links to start with…

Online Course (dutch)
Bits and Bees (dutch)

Naast tuinieren hoop ik ook het houden van Bijen te gaan verheffen tot een hobby waar ik veel plezier in heb. Het hele concept kwam bij op toen ik bezig was de tuin in te delen (in m’n hoofd). Een plekje vrijhouden om een bijenkast neer te zetten zou ook wel leuk zijn. Even op google gezocht en weldra had ik een cursus te pakken. Vier theorie lessen en vervolgens de rest van het seizoen praktijk, met de bijen aan de gang zijn. Hopelijk heeft de CCD ziekte niet al te veel volken uitgemoord deze winter.

Hier alvast wat links:

Online Cursus (na het lezen van deze cursus mag je nog niet met bijen aan de gang overigens)
Bits and Bees (zowat alles wat je over bijen wil weten)

Anniemall (veel bijenspul)

Aantekeningen Cursus:

* Na kortste dag opgaande ontwikkeling van het bijenvolk

* Na de langste dag afgaande ontwikkeling van het bijenvolk

* Koninginnestof werkt dwingend, voorkomt dat de werksters nieuwe koninginen gaan maken. Bij te groot volk is de hoeveelheid koninginnestof niet groot genoeg om het hele volk in bedwang te houden. Daardoor gaan sommige werksters moerdoppen maken (jonge koninginnen).

* Als een bij gewond raakt hersteld ze over het algemeen wel maar de wond blijft een zwakke plek in het chitine exoskelet

* Bijenogen zijn gevoelig voor UV licht. Bloemen zien er heel anders uit voor bijen dan voor ons. Zo zijn er bloemen die een (voor ons) onzichbare ‘weg’ laat zien aan de bijen naar de plek waar het stuifmeel en nectar zit. (link)

* Honing is al helemaal verteerd en direct bruikbaar. Het bevat geen meervoudige suikers en is dus direct beschikbaar als energiebron voor de bijen.

* Ieder volk heeft z’n eigen geur. Dit is belangrijk als je twee volken bij elkaar wil zetten. Ze moeten letterlijk aan elkaar wennen en elkaars geur overnemen.

* Voedersap wordt gemaakt door werksters in hun voedersap-kleiren die bovenin hun kop zitten. Het is de ‘borstvoeding’ voor de larfjes.

* Infectie met de tracheeen mijt treedt alleen op op de eerste levensdag van een bij. De haartjes die op de bij zitten zijn dan nog niet helemaal opgedroogd en dus zacht. De mijt kan dan de ademhalings-opening van de bij inkruipen.

* Hoe jonger een larf is al bepaald wordt dat het een redcelmoer gaat worden, hoe beter de moer uiteindelijk zal worden. Dit komt omdat het aantal dagen dat de larf met koninginnegelei gevoerd wordt dan nog groter is.

* Als in het voorjaar het weer erg mooi is waarna een week slecht weer volgt dan zitten er vast en zeker moercellen. Dit komt omdat het hele volk dan binnen in de kast zit. Het verspreiden van koninginnestof gaat de moer dan moeilijker af.

* Voordat een volk gaat zwermen worden er een aantal voorbereidingen getroffen: zoekbijen gaan op zoek naar een nieuw onderkomen, de bijen gaan hun buikje rond eten. Het kan zomaar zijn dat ze langere tijd zonder voedsel komen te zitten totdat ze een goed onderkomen gevonden hebben.

* Een bijenkast is ongeveer 45 tot 60 liter van inhoud. Dat wordt door de zoekbijen gezien als een goed onderkomen. Het kan dus heel handig zijn om een lege kast bij een zwerm te zetten. Als de zoekbijen deze vinden is de kans aanwezig dat het gehele volk vanzelf in de kast z’n intrek neemt.

* Een zwermtros heeft een vaststaande vorm (afhankelijk van de plaats waar de zwerm is komen te hangen). De oudere bijen zitten buiten aan de tros, de jongere verder naar binnen.

* Darren overleven de bruidsvlucht niet…

* Gesloten broedfase -> Als de pop ingekapseld is en afgesloten met een wasdekseltje. Als het imago eruit wil komen knagen de bijen het wasdekseltje eraf. Dit valt naar beneden en staat bekend als mul.

Koninginneteelt

* Het ultieme doel is een vriendelijk volk te bekomen. Daarvoor is gecontroleerde paring nodig. Er zijn legio websites te vinden over het hoe en waarom.

* Of je nou een vriendelijk volk hebt of niet, als de dracht na half juli begint af te nemen raken bijen altijd wat geirriteerd. Dit gebeurt omdat er nog steeds larven gevoerd moeten worden maar de buikjes van de bijen niet meer hun optimale hoeveelheid aan nectar/honing bevatten.

* Het Buckfast ras is ontstaan nadat in 1920 alle bijen in Engeland overleden waren. De ziekte die dit veroorzaakte staat bekend als de “Isle of White Desease”. Buckfast bijen trekken zich niet zoveel aan van het weer. Ze zijn altijd op pad om nectar en pollen te halen. Buckfast volken produceren daardoor gigantische hoeveelheden honing.

Bijengezondheid

* Basis voor een goede gezondheid is een goede dracht. Ziektes zijn daardoor heel goed te bestrijden met goede dracht. Helaas is het weer in Nederland (of het weer in het algemeen) niet echt te beinvloeden. Bijvoeren met suikerwater heeft niet zo heel veel zin omdat dit alleen geschikt is als energie leverancier. De eiwit reserve in het lichaam van de bij moet op pijl gehouden worden door het eten van stuifmeel. Als er langere tijd geen goede dracht is en de bijen geen stuifmeel voorraad hebben opgebouwd komt een volk in een negatieve spiraal. Doordat de voederbijen geen goeie eiwitvoorraad hebben zullen ze inferieur voedersap voor de larven maken. De bijen die uiteindelijk uit deze larven geboren worden maken dan een slechte start.

* De varroamijt is resistent tegen Apistan. Apistan is zgn Harde Chemie. Doordat het natuurlijk evenwicht is verdwenen door de introductie van de varroameit krijgen andere ziektes (zoals nosema en amerikaans vuilbroed) een kans om harder toe te slaan. De Aziatische bij heeft door de eeuwen heen geleerd hoe ze de varroamijt moeten aanpakken. Dat is helaas nog niet het geval bij de Europese bijen. De enige manier om bijenvolken te laten overleven is door de bestrijding van de Varroamijt. Echter: Door het kunstmatig bestrijden van ziektes hou je de ziekte in stand. Het natuurlijk ontwikkelenvan resistentie is dan immers niet meer aan de orde. Kortom, ieder volk wat je aanschaft is besmet met talloze ziektes en vele mijten. Dat hoef geen probleem te zijn zolang er maar maatregelen worden genomen om de varroamijt onder de duim te houden.

* Na het afnemen van de zomerhoning moet een behandeling met thymovar worden gegeven. Thymovar werkt op basis van thijmolie (etherische). Later in het jaar kan nog overwogen worden om een behandeling met mierenzuur en/of oxaalzuur te geven tegen de varroamijt. Let op, de laatste twee moeten met voldoende beschermingsmiddelen worden behandeld: bril, handschoenen, mondkapje.

* Oude raten kunnen ziektekiemen bevatten. Het wordt gezien als een good practice om raten die ouder zijn dan ‘n jaar te vervangen.

* Varroabestrijding door het jaar heen: 1) in het voorjaar een bouwraam inhangen en darrenraat uitsnijden. De varroamijt heeft een voorkeur voor darrenraat door de langere broedcyclus. Meer varroamijten kunnen daardoor vruchtbaar worden en zich vermeerderen. 2) Afleggers maken. 3) Thymovar of mierenzuur behandeling na het afnemen van de zomerhoning. 4) Oxaalzuur behandeling bij broedloze periode in december.

Wetten en regelgeving

* Amerikaans Vuilbroed moet aangegeven worden bij de AID. In het lesboek staat hier meer informatie over.

* Iedere gemeente heeft een algemene verordening ten aanzien van het houden van bijen. Er zijn enkele gemeenten die bijen in de bebouwde kom niet toestaan. Echter, over het algemeen hoort een bijenwoning 30 meter van de openbare weg te staan of locaties waar mensen zich bevinden tenzij er een heg/schutting van minimaal 2 meter hoog zich tussen deze objecten bevindt. Daardoor zullen de bijen op 2 meter hoogte wegvliegen.

* Van de VWA (Voedsel & Waren Autoriteit) zul je weinig last hebben zolang er gewone, toegestane bestrijding gebruikt wordt.

* De verhouding tussen glucose en fructose bepaald de mate van kristalisatie van honing. Heidehoning heeft heel erg scherpe kristallen.

* Wil je naar het buitenland reizen met je bijen dan heb je een gezondheidsverklaring nodig van de RVV (Rijksdienst Vee en Vlees). Een locatie van de RVV zit in Eindhoven

Imkeren en de maatschappij

* Zorg voor een goed imago. Het staat zo suf als je een zwerm aan het scheppen bent en je moet rennen voor je leven terwijl er een grote groep toeschouwers is. Waarschuw de buren als je iets gaat doen wat kan leiden tot een overmaat aan boze bijen. Dat vergt uiteraard enige expertise. Letterlijk “de vlag hijsen” als je in de bijen werkt is natuurlijk ook een mogelijkheid.

De tijd van het jaar:

- Juli -

* Na 10 juli houdt de dracht op
* Bijen hebben honger en worden stekerig
* Na zomerhoning afhalen moeten er nog minimaal 3 broedkamer ramen met voer overblijven. Dit voorkomt een stagnatie van het broednest
* Als er toch een broedloze periode komt dan is dit handig om de hoeveelheid varroa te verminderen met een oxaalzuur behandeling. Dit kan ook bij geschepte zwermen gebeuren. Liever wel dan niet overigens.
* Nu is de tijd om de varroalade in de gaten te houden. Het aantal mijten wat dagelijks valt bepaald (ongeveer) de hoeveelheid mijten in het volk
* Mierenzuur behandelingen alleen doen als er broed is. Mierenzuur werkt ook IN het broed en legt daar de jonge mijten om.
* Roverij is te zien aan zwarte bijen. Dezen hebben veel gevochten en zijn daardoor hun haren kwijt geraakt. Om roverij tegen te gaan is het belangrijk ’s avonds te voeren, als het overgrote merendeel van de bijen alweer thuis is.
* Een goeie manier om ervoor te zorgen om dat er genoeg voer in de kast zit is het wegen van de kast.  Doe dit ongeveer 3 keer in de week. Als de kast lichter wordt dan moet er bijgevoerd worden ( -> weinig dracht in de buurt). Wordt’ie zwaarder dan hoef je niks te doen.

Suikerwater verhoudingen:

1:1 zorgt voor het stimuleren van een volk. Het zal broed gaan aanzetten. Door de hogere activiteit (het water moet immers verdampt worden) zullen de bijen meer broed gaan aanzetten

1:2 wordt opgeslagen door de bijen. Dit zorgt in mindere mate voor broed aanzet

1:3 wordt ook opgeslagen. Mocht er een hongerzwerm geschept worden dan zal deze met 1:3 gevoerd moeten worden om de honger snel te stillen.

Wat er zoal te doen is in ‘n jaar tijd: