Huisvlijt in het kader van de bijen

Van een collega-imker heb een stel oude kasten gekregen waarvoor ik nog het een en ander moet doen om ze te kunnen inzetten voor m’n bijenvolkjes. Hartelijke dank aan Henk daarvoor natuurlijk. Want het laten maken van een stel kasten is best nog wel prijzig. Het zijn oude simplex kasten, de kasten waarbij er een buiten ombouw is, dubbelwandig dus extra goed geïsoleerd en de meeste bijenvolken hebben er profijt bij doordat er minder warmte geproduceert hoef te worden in de winter. Hardstikke handig dus. Maar een bodem daarbij is toch ook wel heel erg makkelijk. Een bodem schermt het volk af voor beesten die er van buitenaf in willen zoals muizen, wespen en ander ongedierte. Er zit welliswaar gaas in de bodem maar daar kan niet zo heel veel doorheen gelukkig. Alhier wat huisvlijt van vorige week. Mooi toch?? :-D

Oh zo klein…..

Witkopdwergzandbij (Andrena subopaca)

Ho, stop! Voordat iemand roept dat ik vieze vingers heb, dat kan zijn, dat gebeurt nu eenmaal als je in de tuin aan het werk bent en je vingers gebruikt als pootstok. Bij gebrek aan echte pootstok natuurlijk.

Waar het hier om gaat is om het bijtje wat er op m’n vinger zit. Een soliraire, geen idee welke het precies is maar vooruit, daar komen we vast nog wel achter. Dit is dus een BIJ! Zo eentje waarvan ik er vandaag nog ‘n paar in een kast heb kunnen scheppen. Kijk maar….

Kwaaaak, kwaaaak…….

Het is jaarlijks weer een redelijk gedoe om het zwermen van de bijen tegen te houden. Een zwerm die vertrekt gaat te snel om er achteraan te hollen en de helft van een volk ‘kwijt’ raken is nooit leuk voor een imker. Vandaag had ik echter geluk, een volk heeft gezwermd en is in een struik gaan hangen, lekker uit de wind, uit de zon, dus ze vonden het wel prima daar. Ik ging eigenlijk naar de tuin om even nog wat grond leeg te maken zodat ik er binnenkort de stokslabonen kan gaan zetten. Maar dat is er dus niet van gekomen. Terwijl ik ‘n beetje naar de bijenkasten stond te kijken zag ik verdacht veel bijen uit een bepaalde hoek komen waar ze zich normaal niet ophouden. Toch even wat dichterbij gaan kijken en daar hing een nazwerm. Maar hoe zit dat nou eigenlijk dat zwermen?

Een volk komt, al naar gelang het weer, de hoeveelheid bijen en de leeftijd van de koningin in zwermstemming, en gaat zich daarbij voorbereiden op een splitsing. Daarbij worden er zwermcellen aangemaakt door de werksters waarna de koningin er een eitje in legt. De werksters gaan vervolgens het eitje heel goed verzorgen en zodoende groeit er een koninginnetje in plaats van een gewone werkster in zo’n koninginnecel. Als de eerste zwermcel uiteindelijk gesloten wordt zodat de larve zich kan gaan verpoppen vertrekt de oude koningin met de helft van het volk naar een nieuw onderkomen. De voorzwerm. Vervolgens blijven er dus een zooi bijen in de kast over die zich bekommeren om de cellen en ze een voor een sluiten en gaan zitten wachten totdat de jonge koningin zich bedenkt om uit de cel te komen. Als er meerdere koninginnen ‘klaar’ zijn om uit de cel te komen zullen ze elkaar duidelijk maken wie de eerste is…. de tuuter. De rest van de koninginnen, die nog in de hun dop zitten, zullen vervolgens gaan kwaken. Of eigenlijk is het ook gewoon tuuten maar klinkt het ‘n beetje als gekwaak.

Niet wetende waar de nazwerm die ik ondertussen in een bijenkast had gevangen vandaan kwam ging ik met m’n stetoscoop (die ik speciaal voor die aangelegenheid) luisteren aan de kasten waarvan ik vermoedde dat ze wel eens hadden kunnen zwermen. En bij de eerste kast hoorde ik het luid en duidelijk…. “Kwaak, kwaaaaak”. Van nog wel twee verschillende koninginnen! Die heb ik dus mooi vrijgelaten in  het volk en de rest van de doppen heb ik weggehaald. Zou ik ze laten zitten dan kunnen ze namelijk makkelijk nog een zwerm veroorzaken. Want ook jonge koninginnen zwermen! Net zolang tot het volk er genoeg van heeft….. Maar ondertussen…. Ziet het er dus zo ‘n beetje uit…..

Een prachtige dood

Soms kom je dingen tegen op je dagelijkse pad die eigenlijk te mooi zijn om niet opgemerkt te worden. Het zal aan mijn bizarre herkenning van insecten komen die zich verstoppen op de meest rare plekken of het was gewoon puur geluk. Ik denk het laatste eigenlijk. Het eerste zal het overigens ook niet geweest zijn want toen ik deze prachtige vlinder tegenkwam dacht ik nog: Goh, dat er nog niemand op is gaan staan. Midden op een stuk grijs beton in de parkeergarage van m’n werk. En dan ook nog eens in het looppad, waar dagelijks vele mensen voorbij komen. Hij viel me gelijk op. Deze beervlinder, die achteraf nog dood bleek te zijn ook, toen ik’m buiten wilde zetten en hij helemaal hard en bewegingloos op m’n hand bleef liggen. Geen beweging in te krijgen…. En dan toch, deze moet van afgelopen jaar zijn geweest…. zo mooi in tact blijven. Prachtig!!

Hou altijd een camera bij de hand!!

Vandaag heb ik iets heel speciaals meegemaakt wat ik hopelijk niet nog een keer hoef mee te maken, want om heel eerlijk te zijn vond ik het echt behoorlijk angstwekkend. Een van mijn bijenvolken had besloten dat het tijd werd om de oude koningin te vervangen zonder mij daarvan op de hoogte te stellen. De kast trof ik zonder ook maar 1 enkel eitje maar wel een heel stel zwermcellen. Gezien de hoeveelheid bijen in de kast heb ik geconcludeerd dat er geen voorzwerm is geweest, dat scheelt weer, wil niet de buren opzadelen met zo’n bol met bijen…. Volledig ongevaarlijk mar jah, er zijn nog maar weinig mensen die de natuur nog snappen of kunnen waarderen (behalve op die mooie zondagmiddag als de zon schijnt en het jaarlijkse fietsuitje op de agenda staat).

Al met al ging ik met goeie moed op zoek naar een uitgekomen zwermcel. Niks te vinden. Wel een cel waar het kopje vanaf was geknaagt. Dat zou wel eens een koningin kunnen zijn toch?? En jawel hoor. Mevrouw kwam na een paar duwtjes de cel uit marcheren en die heb ik gelijk maar in een apart kastje gezet als extra volkje. Kast weer dichtgemaakt en gewacht tot 5 uur en toen weer aan de gang. Hele kast doorzoeken naar zwermcellen en alle doppen breken en koninginnen laten inlopen. Prachtige zwarte exemplaren waren het. Pikzwart, dat zijn de besten schijnt. Bij het uitlaten van een van de koninginnen kroop het beest gelijk op m’n hand, leek het wel alsof ze me aankeek en zei: “Goed gedaan jong! En nu ga ik op de vleugels!”. En inderdaad, ze vloog weg. Waaaah!! Dat hadden we dus niet afgesproken!! Ik bleef stokstijf staan om ervoor te zorgen dat de koningin zich misschien zou bedenken en toch weer het vliegen achterwege zou laten en alsof de duivel ermee speelt; een minuut of 2 later kwam ze toch weer op m’n arm zitten, alsof er niks gebeurt was. Wonderbaarlijk, je bent welgeteld 2 minuten oud en kunt dan al vliegen en blijkbaar ook navigeren! Prachtig! Ik wilde er nog foto’s van maken, van al die koninginnen maar ik was m’n camera vergeten in de auto en ik kon niet zomaar even weglopen om het ding te halen. Balen!! Nou jah, ik heb de herinnering aan dit prachtig stukje natuur gewoon bij me en deel het in woorden met jullie lezers! En daarna…. toen het allemaal weer voorbij was, heb ik wat foto’s gemaakt van het bloeiende tulpenboompje!

Het zwermen is weer begonnen….

Vandaag ontving ik van een bevriende imker collega een aantal foto’s van een zwerm die hij vandaag geschept had. En met dit weer van de afgelopen weken zou je ook niet anders verwachten natuurlijk. Het is niet geheel tegen de verwachting in dat er het komend weekend meer zwermen gemeld gaan worden. Dinsdag gaat de temperatuur flink omlaag en dan blijven de bijen het liefst binnen met z’n allen en dan zit zo’n kast al snel goed vol. En dan heeft zo’n volk het al snel te krap in de kleren en vertrekt de oude koningin met de helft van het volk en voor 3 dagen honing om een andere plek te vinden waar ze lekker kunnen bouwen en honing kunnen gaan verzamelen. En ook dit jaar ben ik weer van de partij om zwermen te scheppen. Niets mooiers dan dat! :-)

Dus kom je een bijenzwerm tegen, neem dan even contact me op. Ik heb altijd zin om een zwerm te komen scheppen, kan niet altijd natuurlijk maar als dat niet het geval is dan weet ik altijd wel waar je wel moet zijn om de zwerm te scheppen.

Hier trouwens nog even wat nuttige informatie: Bijen in een zwerm steken maar zeer zelden. Ze zitten te vol met honing om te steken. Hangt een zwerm in de zon, probeer dan wat schaduw te maken met een laken oid. Hou huisdieren uit de buurt. Hou kleine kinderen uit de buurt, slaan naar de bijen werkt averechts. Zie trouwens hier nog even het verschil tussen hommels, bijen en wespen.

Verschillen tussen Honingbij, Wesp en Hommel

Bij Wesp Hommel
Voorkomen:

bruin, lichtbehaard ca 15 mm lengte

Voorkomen:

fel geel, en zwarte ringen op het achterlijf

Voorkomen:

gedrongen en zwaar behaard

afmeting van ca 6mm tot 20 mm

Hinder:

steekt zelden(kan maar eenmaal steken)

Hinder:

kunnen agressief zijn en steken(steekt meerdere keren)

Hinder:

steekt zelden

Wering:

kleine openingen in muren, daken en kozijnen dichten

Wering:

voorkomen dat ze nesten bouwen, door toegangen tot zolders, spouwruimten, kelderruimten e.d. dicht te maken

Wering:

niet nodig

Bestrijden:

niet bestrijden, maar door imker laten verwijderen

Bestrijden !!!!!!!!!!

door brandweer laten verwijderen

Bestrijden:

niet bestrijden, zelden nodig

Bijzonderheden:

Stam: Arthropoda (geleedpotigen)

Klasse: Insecta (insecten)

Orde: Hymenoptera (vliesvleugeligen)

Familie: Apidea (bijenfamilie)

Geslacht:Apis Mellifera  (honingbij)

15.000 soorten(95%) leeft solitair, de rest in sociaal verband

Bijzonderheden:

Niet verwarren met de Hoornaar, deze zijn zeldzaam

Stam: Arthropoda (geleedpotigen)

Klasse: Insecta (insecten)

Orde: Hymenoptera (vliesvleugeligen)

Familie: Vespidea (plooiwespen)

Geslacht: Vespula vulgaris

Bijzonderheden:

Stam: Arthropoda (geleedpotigen)

Klasse: Insecta (insecten)

Orde: Hymenoptera (vliesvleugeligen)

Familie: Bombidea (hommels)

Geslacht:Bombus (hommel)

Bijen eten

Hier is ook de lente aangebroken!

Meropus apiaster

Bijeneter (www.pajaricos.es)

Dat betekent het dat we de eerste nachtegaal, Groene specht en jawel, de Bijeneter (net terug uit West Afrika) al hebben mogen verwelkomen.

Het is geweldig om deze kleurenpracht aan het eind van de middag in groepjes over te zien waaien, met hun typische geluid.

Welkom allemaal !

(met dank aan de Vogelbescherming waar je veel meer over deze prachtige vogel kunt lezen )